Kiện sừng sẽ

Học thuật
Thân thiện
Định nghĩa
  1. Thành ngữ:
    • Kiện tụng vô lý, vu cáo: "Kiện sừng sẽ" là một thành ngữ Hán Việt, dùng để chỉ việc kiện cáo người khác một cách vô lý, vu vơ, bằng cách bịa đặt ra những lý do không có thật (giống như việc cáo buộc con chim sẻ có sừng để đục nóc nhà).
Ví dụ sử dụng
  • Thành ngữ:
    • Hắn ta không có bằng chứng gì mà cứ tố tôi, đúng là kiện sừng sẽ. (Anh ta không có bằng chứng gì mà cứ tố cáo tôi, đúng là kiện cáo vu vơ.)
    • Việc kiện tụng đó hoàn toàn là kiện sừng sẽ, chỉ nhằm hạ uy tín của đối thủ. (Vụ kiện đó hoàn toàn là vu cáo vô căn cứ, chỉ nhằm hạ uy tín của đối thủ.)
Các cách sử dụng nâng cao
  • Dùng trong văn chương, lời ăn tiếng nói trang trọng: Thành ngữ này thường xuất hiện trong văn chương cổ hoặc được dùng trong những ngữ cảnh trang trọng, chỉ trích một cách có học thức về những vụ kiện tụng vô lý, ác ý.
    • Trước tòa, luật sư bên bị đơn đã lên án hành vi của nguyên đơn là "kiện sừng sẽ".
Biến thể và từ gần giống
  • Vu cáo: (động từ) bịa đặt, đặt điều để buộc tội người khác.
  • Vu khống: (động từ) bịa đặt điều xấu để hãm hại người khác.
  • Kiện cáo vô căn cứ: (cụm từ) hành động kiện tụng mà không có chứng cứ xác thực.
Từ đồng nghĩa
  • Cáo gian: tố cáo sai sự thật.
  • Vu hãm: bịa đặt để hãm hại.
Nguồn gốc và ý nghĩa văn hóa
  • Xuất xứ: Thành ngữ này bắt nguồn từ điển tích trong Kinh Thi. Câu chuyện mượn hình ảnh phi lý "chim sẻ có sừng" để ví von cho những lý lẽ kiện cáo hoàn toàn bịa đặt, vô căn cứ, giống như việc đổ tội cho chim sẻ dùng sừng (thứ nó không có) để đục nóc nhà.
  • Hàm ý: Thành ngữ không chỉ phê phán việc kiện tụng vu vơ mà còn nhấn mạnh sự ngang ngược, cố tình gây khó dễ hoặc làm hại người khác bằng những cáo buộc phi thực tế.
  1. ý nói kiếm cớ vu vơ mà bày trò kiện tụng người ta
  2. Kinh thi: "Thùy vị tước vô giốc, hà dĩ xuyên ngã ốc ? Thùy vị thử vô nha, hà di xuyên ngã dong ? Thùy vị nhữ vô gia, hà dĩ tốc ngã tung ? Tuy tộc nbgã tụng, diệc bất nhữ tùng."(Ai bảo chim sẽ không sừng (nếu không sừng) nó lấy gì đục được nóc nhà ta ? Ai bảo chuột không nanh ? (nếu không nanh) nó lấy gì đục được tường ta ? Ai bảo mày không có lễ cưới xin (nếu không có lễ cưới) mày lấy cớ gì đem tao đi kiện được ? Mày dù đem tao đi kiện, tao cũng chẳng theo mà lấy mày